کتاب «فرایندهای تحقیق در معماری: بررسی رسالههای دکتری در دانشگاههای برتر جهان» تألیف دکتر زهرا اهری، دکتر هادی ندیمی، استاد و دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی و جمعی از دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه، برای نخستینبار در سال ۱۴۰۴ از سوی انتشارات دانشگاه شهید بهشتی منتشر و آماده عرضه شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه شهید بهشتی، این کتاب در ۳۲۰ صفحه و قطع وزیری، با هدف بررسی و تبیین فرایندهای تحقیق در معماری و با تمرکز بر تجربه رسالههای دکتری دانشگاههای برتر جهان تدوین شده است.
پژوهش در حوزه معماری در مقایسه با بسیاری از علوم، پیشینه کوتاهتری دارد و روشهای تحقیق در این حوزه تا حد زیادی از طریق تحلیل و استنباط از پژوهشهای پیشین، بهویژه رسالههای دکتری، شکل گرفته است. کتاب حاضر حاصل طرحی پژوهشی است که در سال ۱۳۹۴ به فرهنگستان علوم پیشنهاد شد و در سال ۱۳۹۸ به انجام رسید و پس از تکمیل و تدقیق، در قالب این اثر منتشر شده است.
نویسندگان در این پژوهش، با بررسی ۱۱۰ رساله دکتری معماری از میان بیش از ۳۳۰۰ رساله در ۲۰ دانشگاه برتر جهان، چکیده رسالههای منتخب را تحلیل و فرایندهای تحقیق را بر اساس نوع مواجهه با پرسش اصلی طبقهبندی کردهاند. این طبقهبندی با بهرهگیری از چارچوب «سند راهبردی آموزش معماری، دوره دکتری» انجام شده و در جریان پژوهش، برخی انواع جدید نیز شناسایی و به چارچوب اولیه افزوده شده است.
این کتاب در چهار فصل تدوین شده است. در فصل نخست، چارچوب طبقهبندی، شیوه انتخاب دانشگاهها و رسالههای منتخب معرفی شده است. فصل دوم به تشریح رسالههای قابل توضیح در چهار نوع فرایند پایه شامل «کاوشمدار»، «پرسشمدار»، «نظریهمدار» و «مسئلهمدار» اختصاص دارد. در فصل سوم، فرایندهای ترکیبی و ملاحظات مربوط به آنها بررسی شده و فصل چهارم نیز به ارائه یافتهها، بحث و نتیجهگیری اختصاص یافته است.
از ویژگیهای این اثر، ارائه ترجمه چکیده رسالههای منتخب در پایان هر بخش است که امکان آشنایی مستقیم مخاطبان با نمونههای عینی پژوهشهای معماری در دانشگاههای برتر جهان را فراهم میکند.
کتاب «فرایندهای تحقیق در معماری» میتواند برای دانشجویان دوره دکتری، پژوهشگران و استادان حوزه معماری، بهویژه علاقهمندان به روششناسی تحقیق و رویکردهای میانرشتهای، بهعنوان منبعی علمی و کاربردی مورد استفاده قرار گیرد.
نسخه چاپی این کتاب از طریق دفتر فروش مرکز نشر آثار علمی دانشگاه شهید بهشتی، واقع در ساختمان فناوری اطلاعات (IT)، طبقه همکف، قابل تهیه است. همچنین علاقهمندان میتوانند نسخه چاپی کتاب را بهصورت برخط از وبگاه رسمی مرکز نشر آثار علمی دانشگاه شهید بهشتی به نشانی https://press.sbu.ac.ir/ سفارش دهند.
نسخه الکترونیک این اثر نیز از طریق سکوهای «فیدیبو» و «طاقچه» در دسترس علاقهمندان قرار دارد.